Bayern - MU, cái nhìn từ góc độ tài chính. (31-03-2010)

Không chỉ tranh tài cao thấp, cặp đấu tứ kết giữa hai ông lớn của Champions League mùa này còn trái ngược nhau ở vấn đề tiền bạc.

Trong khi ở MU câu chuyện nhượng quyền sở hữu CLB đang nóng bỏng và ồn ào thì tại Bayern, điều tương tự như thế chắc chắn không thể xảy ra.
Tứ kết lượt đi
Champions League

20h45 thứ ba, ngày 30/3
(Giờ Trung Âu; + 5 = Giờ Hà Nội)
Lyon - Bordeaux
Bayern Munich - MU

20h45 thứ tư, ngày 31/3
Arsenal - Barca
Inter - CSKA Moscow

(Các trận lượt về đấu ngày 6 và 7/4)

CLB ở Bundesliga phải thích nghi với những quy định nghiêm ngặt về tài chính và giấy phép đăng ký sở hữu. Điều đó bảo đảm cho họ, trong đó có Bayern, hầu như không mắc nợ. Khán giả vì vậy luôn có cơ hội đến với một trong những SVĐ đẹp và tiện nghi bậc nhất thế giới như Allianz Arena với mức vé chỉ 12 euro (11 bảng).

Đó dường như là một câu chuyện ở thế giới khác so với Premier League, nơi cho phép một chúa Chổm như gia đình Glazer sở hữu CLB cùng khoản nợ lên đến hơn 700 triệu bảng. Điều này trở thành một gánh nặng lớn đối với hàng nghìn CĐV của MU (phải mua vé với giá từ 20 đến 40 bảng). Chính vì vậy thời gian gần đây đã xuất hiện nhiều cuộc đấu tranh ầm ĩ vì quyền lợi của các fan. Nổi lên là liên minh tài chính Red Knights, với tham vọng mua lại CLB. Trong các trận đấu của MU thời gian qua, mọi người cũng thường thấy các CĐV đeo khăn, phất cờ màu vàng-xanh. Đó là một phần trong kế hoạch hành động của tổ chức Manchester United Supporters' Trust.

Stuart Dykes là CĐV của MU sống tại Đức. Anh cũng là ủng hộ viên của CLB Schalke và thường chỉ phải bỏ ra 13 euro (12 bảng) để đến sân Veltins-Arena xem đội nhà thi đấu. Giá vé này đã bao gồm cả khoản phí lưu hành giao thông công cộng từ một số khu vực cố định đến sân. Để gia nhập thành viên của hội CĐV anh cũng chỉ mất thêm khoản phí duy trì hoạt động là 96 euro (86 bảng).

"Ở Anh gia đình Glazer được phép mua lại đội bóng, trong khi Portsmouth có thể đổi chủ đến bốn lần trong một mùa. Điều này là không thể xảy ra ở Đức", Dykes chia sẻ trên BBC Sport. "Theo kiểu mẫu tài chính tại Đức, Bayern được thu hút các nguồn đầu tư nhưng không mạo hiểm. Điều đó hoàn toàn khác với MU, ngay từ trong triết lý tài chính".
"Bayern đang nhìn vào những gì diễn ra ở MU và nói rằng: 'Chúng tôi không muốn điều này xảy ra ở đây'. Họ muốn tiếp tục quyền quản lý CLB của chính mình".
Ở Đức, CĐV chỉ phải chi những khoản tiền nhỏ là có thể tận mắt chứng kiến các thần tượng.

Tuy nhiên sự thận trọng trong chính sách tài chính cũng phải trả một cái giá không nhỏ. Nó đã giới hạn khả năng thành công của CLB Đức so với những đối thủ bạo chi bên xứ sương mù. Thể hiện rõ nhất là ở Champions League.

Bayern là đội bóng gần nhất của Đức đăng quang chức vô địch châu Âu năm 2001, hai năm sau trận thua để đời trước MU. Trong khi đó, từ năm 2001 bóng đá Anh đã hai lần lên ngôi và xuất hiện ở 6 trong 10 trận chung kết gần đây (cùng thời điểm này, Đức chỉ có một đội là Bayer Leverkusen có mặt trong trận đấu cuối cùng năm 2002 thua Real Madrid).

"Khi các câu lạc bộ có thể chi tiêu như những gì họ muốn, như mô hình ở Premier League, thì sẽ rất khó cho các câu lạc bộ ở Đức cạnh tranh tìm kiếm thành công", Antonia Hagemann, Giám đốc dự án của Supporters Direct có trụ sở ở Anh, nói. Tổ chức này chịu trách nhiệm nghiên cứu về mối liên quan giữa chủ sở hữu và CĐV ở châu Âu (do UEFA bảo trợ).

Trung tâm trong hình mẫu tài chính của bóng đá Đức là CĐV, chứ không phải là những ông chủ hay các cổ đông.

Cho đến cuối những năm 1990, tất cả các CLB ở Bundesliga đều được sở hữu hoàn toàn bởi các hội viên - những CĐV trả tiền để nắm giữ một phần CLB. Tuy nhiên sau này Bundesliga nhận thấy họ cần cạnh tranh với các đối thủ ở châu Âu và cách sở hữu cũ không hẳn là tốt nhất. Một số, trong đó có Bayern, bắt đầu hướng ra ngoài bằng những công ty trách nhiệm hữu hạn, riêng biệt hoàn toàn so với CLB, để thu hút đầu tư. Nhưng kiểu gì thì kiểu, họ vẫn phải tuân theo những quy định hết sức nghiêm ngặt và minh bạch về tài chính (được biết đến với cái tên "định chế 50+1").

Trong khi đó, giải Ngoại hạng đang là nơi có nhiều con nợ nhất châu Âu. Đầu năm nay, Portsmouth đã phải nhờ đến sự hỗ trợ của chính quyền. Một báo cáo của UEFA hồi tháng 2 cho hay, tổng số nợ của các CLB Ngoại hạng đã vào khoảng 3,4 tỷ bảng - nghĩa là bằng phần còn lại ở châu Âu cộng lại.

Cá nhân MU đã chịu khoản nợ nhiều hơn đến 150 triệu bảng so với tổng cộng 36 đội bóng ở hai giải hàng đầu của Đức (Bundesliga hạng I và II).


Tại Đức các CLB luôn phải thông báo về tình trạng nợ nần và các khoản chi phí dự tính để chứng tỏ họ có đủ khả năng tài chính tham dự. Trong mùa giải vẫn sẽ có những đợt kiểm tra bất thường và nếu vi phạm đội bóng sẽ bị truy cứu. Trường hợp gần đây là đội bóng hạng hai Arminia Bielefeld. Họ đã bị trừ 4 điểm và bị phạt 50.000 euro (45.000 bảng) vì xảy ra tình trạng thiếu hụt tài chính.

Tuy nhiên phân tích về chuyện nợ nần ở hai nền bóng đá Anh và Đức, Michael Ashelm - phóng viên tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung (Đức) - cho rằng: "Bạn cần một giá trị thương hiệu đủ mạnh để chịu những khoản nợ lớn như MU hay Liverpool. Ở Đức giá trị đó là chưa cao. Mùa này Schalke đang gặp vấn đề về tài chính với khoản nợ 140 triệu euro (125 triệu bảng) do xây sân mới. Dù sẽ có nhà tài trợ khổng lồ Gazprom, nhưng đối với một đội bóng Đức từng đó cũng có thể xem như một lời dọa giết".

Chính vì vậy đã có một số CLB Đức có ý muốn thay đổi định chế hiện tại. Đó là trường hợp của Hannover 96 mùa trước. Nhưng không có gì bất ngờ, 32 trong số 36 đội bóng của hai hạng ở Bundesliga đã bỏ phiếu phản đối. Tony Woodcock - cựu tiền đạo người Anh từng chơi ở Đức (cho Cologne những năm 1980) - lý giải: "Thay đổi là điều không cần thiết. Bạn thấy đấy, các câu lạc bộ Đức lâu nay đều có thể sống khỏe mạnh và Bayern là một trong những ví dụ tiêu biểu".
(Vn express)